Phong cách sống
BÀ, MẸ VÀ CON GÁI
Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm...
KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT
Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không...
KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI
Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định...
KHI CON TRAI VẮNG CHA
Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt...
EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP
Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa,...
TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP
Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô...
KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ
Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị...
KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ
Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều...
KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!
Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm...
SANG CHẤN GẮN BÓ
Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây...
MẤT MÁT MƠ HỒ
Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn...
BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng...
MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH
“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh...
BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN
Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều...
VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”
“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi...
BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ
Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần...
KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜI HYPER-DEPENDENT
Có những mối quan hệ bắt đầu bằng cảm giác được cần đến. Người kia nhắn tin liên tục, muốn ở bên bạn mọi lúc, hỏi ý kiến bạn cho hầu hết quyết định và dường như xem bạn là trung tâm thế giới. Ban đầu, điều đó có thể...
CHÚNG TA GẮN BÓ VỚI HỆ THẦN KINH CỦA NHAU
Chúng ta thường nghĩ mình yêu ai đó vì ngoại hình, trí thông minh, kiến thức hay những điểm hấp dẫn rõ ràng. Nhưng sự thật sâu hơn là: chúng ta không gắn bó với vẻ ngoài hay thành tích. Chúng ta gắn bó với hệ thần kinh...
SINH VIÊN TÂM LÝ CHỌN THAM VẤN HƠN TRỊ LIỆU
Trong quá trình học và định hướng nghề nghiệp, không ít sinh viên ngành tâm lý lựa chọn theo hướng tham vấn thay vì trị liệu chuyên sâu. Đây không phải là sự “kém hơn” về chuyên môn, mà phản ánh những khác biệt về đào...
LÝ DO MỌI NGƯỜI CHI TRẢ CHO TÂM LÝ TRỊ LIỆU
Dù ngày càng nhiều người nói về sức khỏe tinh thần, thực tế vẫn cho thấy phần lớn mọi người ngần ngại chi trả cho tâm lý trị liệu. Điều này không đơn thuần vì tài chính, mà còn liên quan đến cách xã hội nhìn...
NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU KHÁC CHUYÊN GIA TÂM LÝ TRÊN TIVI
Trong thời đại truyền thông phát triển, chúng ta dễ dàng bắt gặp những “chuyên gia tâm lý” xuất hiện trên truyền hình, podcast hoặc mạng xã hội, đưa ra lời khuyên nhanh chóng cho các vấn đề tình yêu, hôn nhân, nuôi dạy...
LÝ DO MỌI NGƯỜI “SỢ” GẶP NHÀ TÂM LÝ
Rất nhiều người từng nghĩ đến việc đi trị liệu, nhưng rồi lại chần chừ, trì hoãn hoặc bỏ ý định. Nỗi sợ gặp nhà tâm lý trị liệu không phải vì họ không có vấn đề, mà thường vì họ biết mình sẽ phải chạm vào điều...
TẠI SAO NAM GIỚI CẦN ĐI TRỊ LIỆU TÂM LÝ?
Trong nhiều nền văn hóa, nam giới được dạy phải mạnh mẽ, tự giải quyết vấn đề và không để lộ sự yếu đuối. Từ nhỏ, con trai thường nghe những câu như “đàn ông không được khóc”, “phải bản lĩnh lên”, hay “đừng than vãn”....
TRỊ LIỆU LÀ MỘT MỐI QUAN HỆ
Nhiều người nghĩ trị liệu đơn thuần là một dịch vụ chuyên môn: gặp gỡ, trao đổi, xử lý vấn đề rồi kết thúc. Nhưng ở bản chất sâu hơn, trị liệu là một mối quan hệ – một mối quan hệ có cấu trúc, có ranh giới rõ ràng,...
VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?
Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối...
SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI
Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm...
CƠ THỂ VÀ KÝ ỨC XÂM HẠI
Cơ thể không quên, ngay cả khi tâm trí cố gắng làm điều đó. Với nhiều người từng trải qua xâm hại, ký ức không chỉ tồn tại dưới dạng hình ảnh hay câu chuyện có thể kể lại, mà tồn tại như cảm giác: một cơn co thắt ở...
TẠI SAO CON PHẢI HIỂU CHO CHA MẸ!
“Con phải hiểu cho cha mẹ” là một câu nói quen thuộc đến mức nhiều người tin rằng đó là dấu hiệu của sự trưởng thành, bao dung và chín chắn. Tuy nhiên, trong rất nhiều trường hợp, câu nói này không xuất phát từ sự thấu...
MOURNING – TIẾC THƯƠNG CHO CHA MẸ VẮNG MẶT
Mourning – tiếc thương cho cha mẹ không phải là tiếc thương vì họ đã qua đời, mà là tiếc thương cho những gì họ đã không thể, không sẵn sàng hoặc không đủ khả năng trao cho con khi còn sống. Đó là nỗi đau của một đứa...
KHI BẠN “BƯỚC RA” KHỎI SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH
Khi một người con gái bước ra khỏi sang chấn gắn bó gia đình, điều thay đổi đầu tiên không phải là hành vi, mà là hệ quy chiếu nội tâm về yêu thương, trung thành và giá trị bản thân. Trong các gia đình mang sang chấn...
KHI BẠN GHÉT CHÍNH CƠ THỂ MÌNH
Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình miệt thị hình thể không chỉ bị tổn thương bởi lời nói, mà bởi cách cơ thể chúng bị gắn với giá trị yêu thương ngay từ rất sớm. Khi một đứa trẻ liên tục nghe rằng mình “béo”,...
EMDR – TRONG TRỊ LIỆU TỔN THƯƠNG GẮN BÓ
EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) - Liệu pháp giải mẫn cảm và tái xử lý bằng chuyển động mắt - ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong trị liệu sang chấn, đặc biệt hiệu quả với tổn thương gắn bó –...
EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN PHỨC HỢP
Sang chấn phức hợp (Complex Trauma, C-PTSD) không hình thành từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại, kéo dài và xảy ra trong các mối quan hệ quan trọng, đặc biệt là trong thời thơ...
KHI CON GÁI BỊ CHA PHẢN BỘI
Với nhiều người con gái, người cha không chỉ là một nhân vật gia đình, mà còn là hình ảnh đầu tiên về sự bảo vệ, công bằng và giá trị của bản thân trong thế giới bên ngoài. Khi sự bảo vệ ấy bị rút lại, bị phủ nhận hoặc...
NHỮNG CÔ CON GÁI KHÔNG ĐƯỢC MẸ BẢO VỆ
Một trong những nỗi đau sâu sắc nhưng ít được gọi tên nhất của phụ nữ là trải nghiệm không được mẹ bảo vệ. Đây không phải là nỗi đau đến từ việc thiếu tình thương rõ ràng, mà thường đến từ một nghịch lý: người mẹ vẫn ở...
KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY
Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được...
CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN
“Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa...
NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH
Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính...
HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ
Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các...
RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ
Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần...
QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO
Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại...
NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC
Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau...
PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN
Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn...
NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ
Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực...
NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…
Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp...
ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”
Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ...
TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN
Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này...
YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ
Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi...
SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI
Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi...
VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI
Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và...
