ĐÀN BÀ TẦM GỬI

ĐÀN BÀ TẦM GỬI

 

Ẩn trong từng nụ cười, ánh mắt là sự khát khao được thay đổi, được xinh đẹp, hạnh phúc giống như những người phụ nữ khác. Nhưng dường như chính những cái gọi là quen thuộc của tư duy và những trải nghiệm trong xóm lao động nghèo khiến “giấc mơ” của mỗi người bị đánh cắp, hay phải chăng họ chưa từng mơ và chưa bao giờ biết đòi hỏi?

Họ – những người đàn bà sống đời “tầm gửi”, quyết định bỏ lại những kỳ vọng, ước mơ để sống đời làm vợ, làm mẹ hay làm một người tình được chỉ định.

Trong một dịp tình cờ đi dạy các trẻ em nghèo trong khu phố lao động ở một quận gần trung tâm TPHCM, tôi làm quen được với rất nhiều bạn gái có con gửi đến lớp tình thương. Ngồi lân la trò chuyện cùng mọi người, tôi được biết hầu hết mẹ của các bé tuổi đời còn rất trẻ chưa đến 30 tuổi, có bạn chỉ vừa bước qua tuổi 20.

Có gia đình ba thế hệ chưa bao giờ cho con cái mình đi học, nhiều chị em không biết làm  thế nào để kiếm tiền và chấp nhận lấy một người đàn ông cùng hoàn cảnh với mình. Họ “đặt cược” cuộc đời mình cho một người đàn ông tuy xa lạ nhưng lại rất đỗi quen thuộc về lối sống và cũng chẳng bao giờ biết ước mơ đổi thay!

Những đứa con theo nhau ra đời bỗng dưng mang một “trách nhiệm” lớn lên để cha mẹ nhờ vả hoặc phải có “bổn phận” lo lại cha mẹ. Cũng giống như thế hệ trước đây, chẳng biết con mình làm gì, làm như thế nào, miễn lớn lên sẽ được nhờ dù không nhiều thì ít.

Phải chăng giữa Sài Gòn xa hoa và một xã hội ngày càng phát triển, vẫn còn đâu đó một quan niệm “trời sinh voi sinh cỏ” hay quyền hạn của người lớn là đánh cắp những giấc mơ của trẻ nhỏ để chúng phải phục tùng và sống theo lối mòn của chúng ta mà ai cũng cho rằng đó là quy luật của tạo hóa?

Dường như những người phụ nữ mà tôi gặp vẫn đang tồn tại một cách vô hình giữa guồng quay của xã hội, đồng nghĩa với việc chẳng ai trong số họ đủ can đảm để mơ ước hay tự đặt ra cho mình một mục đích sống. Với một  người khi sinh ra và lớn lên, để tồn tại trên đời này đâu chỉ có mục đích làm mẹ sinh con mà còn phải có trách nhiệm của một công dân trước xã hội.

Không ít lần trong cuộc sống thường nhật tôi có dịp gặp và trò chuyện với các bạn gái còn rất trẻ, rất xinh, và cũng rất thực dụng. Khi nói đến những mong muốn của bản thân thì nhiều bạn gái không giấu nỗi khát khao được tìm thấy một anh chồng giàu có để sau này có một cuộc sống an nhàn và sung sướng.

Linh – quê ở Tiền Giang lên Sài Gòn học đại học và sau đó đi làm tại một ngân hàng. Do điều kiện kinh tế khó khăn từ nhỏ nên cô luôn mơ ước tìm được một người chồng có địa vị và giàu có để được sung sướng sau này. Đi làm được một năm, Linh quen với một anh giám đốc công ty bất động sản và được anh cầu hôn mặc cho khoảng cách tuổi tác. Lấy chồng xong Linh xin nghỉ việc để ở nhà sinh con vì ông xã đã gần 60 nên Linh cũng không muốn chần chờ trong vấn đề con cái.

Chồng Linh vì là dân bất động sản nên rất ít khi ở nhà cùng gia đình. Sinh con xong Linh chỉ quanh quẩn ở nhà với người giúp việc. Từ khi nào Linh sinh ra nghi ngờ và cảm thấy bế tắc. Những cuộc cãi vã ngày càng nhiều với anh qua điện thoại. Rồi trong một lần nóng giận, chồng Linh đã quát cô là “đồ ăn bám”.

Những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt cằn cỗi của người đàn bà chưa đi hết tuổi đôi mươi. Linh chợt giật mình nhận ra bản thân từ trước giờ chẳng bao giờ có ước mơ riêng, hay có chăng là những suy nghĩ phù phiếm dựa vào tình yêu để tìm thấy giá trị bản thân để rồi ôm lấy bẽ bàng trong chính giấc mộng đổi đời của mình.

Linh đã từng là một cô gái xinh đẹp, có học thức nhưng Linh nghĩ chỉ có tình cảm mới làm bản thân mình hạnh phúc và hoàn thiện, vì thế Linh ra sức tìm kiếm và đặt vật chất lên trên tất cả những giá trị khác, chấp nhận đánh cược cả cuộc đời mình mà không nhận ra rằng giá trị của con người chưa bao giờ là do người yêu hay người bạn đời tạo ra mà phải do nỗ lực của chính bản thân mình.

Đây không phải là trường hợp hi hữu trong xã hội từ Đông sang Tây. Xung quanh chúng ta không thiếu những người phụ nữ ở mọi lứa tuổi, mọi giai cấp đang từ bỏ đam mê, lòng tự trọng của bản thân để bám vào những giá trị do người khác ban tặng. Phải chăng do chính quan niệm “đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” vì thế mà ai cũng ra sức tranh giành và cố gắng biến mình thành những người phụ nữ vô hình trong mắt người đàn ông bên cạnh.

Đến một lúc nào đó bạn sẽ cảm thấy nhàm chán và trống rỗng với chính cuộc đời mình. Không còn ước mơ, chẳng có đam mê, không màng đến sở thích và cũng chưa bao giờ nghĩ đến tương lai thì khác gì “sống mòn” trong “giấc mơ xa hoa” mà chẳng bao giờ thấy được đường về.

Một khi bạn yêu bản thân, có mục đích sống rõ ràng, biết tự trọng và nhìn thấy giá trị của mình, biết bảo vệ nó trong mọi hoàn cảnh, không đánh đổi hay tìm giá trị qua những mối quan hệ nghĩa là bạn đang làm chủ cuộc đời của mình.

Để không trở thành những người đàn bà tầm gửi trong xã hội và trong những mối quan hệ, chúng ta phải có một công việc ổn định để có thể tự chủ được trong cuộc sống. Phải yêu và quý trọng bản thân mình thật nhiều trước khi đến với tình yêu, vì khi đó bạn mới biết cách cho đi và nhận lại như thế nào tránh phụ thuộc quá nhiều vào tình cảm của người khác.

Đừng bao giờ đánh mất đi giá trị và lòng tự trọng của bản thân dẫu biết rằng cuộc sống lứa đôi có khi chứa đầy những bộn bề, thất bại lẫn đắng cay. Hãy để bạn bè, người yêu, người bạn đời, gia đình trở thành những người bạn đồng hành với chúng ta trong cuộc sống. Những điều kiện sẽ không thể tồn tại trong những mối quan hệ tình cảm chân thành.

Dù cho bạn có là một người phụ nữ may mắn như thế nào đi chăng nữa, bạn cũng sẽ trở nên vô hình, là “tầm gửi” trong mắt kẻ khác nếu bạn bỏ quên giá trị, nhận thức và tình yêu của bản thân.

MIA

Ẩn trong từng nụ cười, ánh mắt là sự khát khao được thay đổi, được xinh đẹp, hạnh phúc giống như những người phụ nữ khác. Nhưng dường như chính những cái gọi là quen thuộc của tư duy và những trải nghiệm trong xóm lao động nghèo khiến “giấc mơ” của mỗi người bị đánh cắp, hay phải chăng họ chưa từng mơ và chưa bao giờ biết đòi hỏi?

Họ – những người đàn bà sống đời “tầm gửi”, quyết định bỏ lại những kỳ vọng, ước mơ để sống đời làm vợ, làm mẹ hay làm một người tình được chỉ định.

Trong một dịp tình cờ đi dạy các trẻ em nghèo trong khu phố lao động ở một quận gần trung tâm TPHCM, tôi làm quen được với rất nhiều bạn gái có con gửi đến lớp tình thương. Ngồi lân la trò chuyện cùng mọi người, tôi được biết hầu hết mẹ của các bé tuổi đời còn rất trẻ chưa đến 30 tuổi, có bạn chỉ vừa bước qua tuổi 20.

Có gia đình ba thế hệ chưa bao giờ cho con cái mình đi học, nhiều chị em không biết làm  thế nào để kiếm tiền và chấp nhận lấy một người đàn ông cùng hoàn cảnh với mình. Họ “đặt cược” cuộc đời mình cho một người đàn ông tuy xa lạ nhưng lại rất đỗi quen thuộc về lối sống và cũng chẳng bao giờ biết ước mơ đổi thay!

Những đứa con theo nhau ra đời bỗng dưng mang một “trách nhiệm” lớn lên để cha mẹ nhờ vả hoặc phải có “bổn phận” lo lại cha mẹ. Cũng giống như thế hệ trước đây, chẳng biết con mình làm gì, làm như thế nào, miễn lớn lên sẽ được nhờ dù không nhiều thì ít.

Phải chăng giữa Sài Gòn xa hoa và một xã hội ngày càng phát triển, vẫn còn đâu đó một quan niệm “trời sinh voi sinh cỏ” hay quyền hạn của người lớn là đánh cắp những giấc mơ của trẻ nhỏ để chúng phải phục tùng và sống theo lối mòn của chúng ta mà ai cũng cho rằng đó là quy luật của tạo hóa?

Dường như những người phụ nữ mà tôi gặp vẫn đang tồn tại một cách vô hình giữa guồng quay của xã hội, đồng nghĩa với việc chẳng ai trong số họ đủ can đảm để mơ ước hay tự đặt ra cho mình một mục đích sống. Với một  người khi sinh ra và lớn lên, để tồn tại trên đời này đâu chỉ có mục đích làm mẹ sinh con mà còn phải có trách nhiệm của một công dân trước xã hội.

Không ít lần trong cuộc sống thường nhật tôi có dịp gặp và trò chuyện với các bạn gái còn rất trẻ, rất xinh, và cũng rất thực dụng. Khi nói đến những mong muốn của bản thân thì nhiều bạn gái không giấu nỗi khát khao được tìm thấy một anh chồng giàu có để sau này có một cuộc sống an nhàn và sung sướng.

Linh – quê ở Tiền Giang lên Sài Gòn học đại học và sau đó đi làm tại một ngân hàng. Do điều kiện kinh tế khó khăn từ nhỏ nên cô luôn mơ ước tìm được một người chồng có địa vị và giàu có để được sung sướng sau này. Đi làm được một năm, Linh quen với một anh giám đốc công ty bất động sản và được anh cầu hôn mặc cho khoảng cách tuổi tác. Lấy chồng xong Linh xin nghỉ việc để ở nhà sinh con vì ông xã đã gần 60 nên Linh cũng không muốn chần chờ trong vấn đề con cái.

Chồng Linh vì là dân bất động sản nên rất ít khi ở nhà cùng gia đình. Sinh con xong Linh chỉ quanh quẩn ở nhà với người giúp việc. Từ khi nào Linh sinh ra nghi ngờ và cảm thấy bế tắc. Những cuộc cãi vã ngày càng nhiều với anh qua điện thoại. Rồi trong một lần nóng giận, chồng Linh đã quát cô là “đồ ăn bám”.

Những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt cằn cỗi của người đàn bà chưa đi hết tuổi đôi mươi. Linh chợt giật mình nhận ra bản thân từ trước giờ chẳng bao giờ có ước mơ riêng, hay có chăng là những suy nghĩ phù phiếm dựa vào tình yêu để tìm thấy giá trị bản thân để rồi ôm lấy bẽ bàng trong chính giấc mộng đổi đời của mình.

Linh đã từng là một cô gái xinh đẹp, có học thức nhưng Linh nghĩ chỉ có tình cảm mới làm bản thân mình hạnh phúc và hoàn thiện, vì thế Linh ra sức tìm kiếm và đặt vật chất lên trên tất cả những giá trị khác, chấp nhận đánh cược cả cuộc đời mình mà không nhận ra rằng giá trị của con người chưa bao giờ là do người yêu hay người bạn đời tạo ra mà phải do nỗ lực của chính bản thân mình.

Đây không phải là trường hợp hi hữu trong xã hội từ Đông sang Tây. Xung quanh chúng ta không thiếu những người phụ nữ ở mọi lứa tuổi, mọi giai cấp đang từ bỏ đam mê, lòng tự trọng của bản thân để bám vào những giá trị do người khác ban tặng. Phải chăng do chính quan niệm “đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” vì thế mà ai cũng ra sức tranh giành và cố gắng biến mình thành những người phụ nữ vô hình trong mắt người đàn ông bên cạnh.

Đến một lúc nào đó bạn sẽ cảm thấy nhàm chán và trống rỗng với chính cuộc đời mình. Không còn ước mơ, chẳng có đam mê, không màng đến sở thích và cũng chưa bao giờ nghĩ đến tương lai thì khác gì “sống mòn” trong “giấc mơ xa hoa” mà chẳng bao giờ thấy được đường về.

Một khi bạn yêu bản thân, có mục đích sống rõ ràng, biết tự trọng và nhìn thấy giá trị của mình, biết bảo vệ nó trong mọi hoàn cảnh, không đánh đổi hay tìm giá trị qua những mối quan hệ nghĩa là bạn đang làm chủ cuộc đời của mình.

Để không trở thành những người đàn bà tầm gửi trong xã hội và trong những mối quan hệ, chúng ta phải có một công việc ổn định để có thể tự chủ được trong cuộc sống. Phải yêu và quý trọng bản thân mình thật nhiều trước khi đến với tình yêu, vì khi đó bạn mới biết cách cho đi và nhận lại như thế nào tránh phụ thuộc quá nhiều vào tình cảm của người khác.

Đừng bao giờ đánh mất đi giá trị và lòng tự trọng của bản thân dẫu biết rằng cuộc sống lứa đôi có khi chứa đầy những bộn bề, thất bại lẫn đắng cay. Hãy để bạn bè, người yêu, người bạn đời, gia đình trở thành những người bạn đồng hành với chúng ta trong cuộc sống. Những điều kiện sẽ không thể tồn tại trong những mối quan hệ tình cảm chân thành.

Dù cho bạn có là một người phụ nữ may mắn như thế nào đi chăng nữa, bạn cũng sẽ trở nên vô hình, là “tầm gửi” trong mắt kẻ khác nếu bạn bỏ quên giá trị, nhận thức và tình yêu của bản thân.

MIA

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...